Vier dingen die jij kunt doen voor eerlijke tomaten (in Dutch) – Roving Reporter Daisy Scholte

Daisy

Dutch blogger Daisy Scholte (this is a link to her blog) won our Roving Reporter’s competition and visited Morocco last week to meet the women that pick our tomatoes. She wrote this report (in Dutch).

“Er is maar één ding nodig om het kwade te laten zegevieren: goedwillende mensen die niets doen.” – Edmund Burke

1

Na mijn reis naar de tomatenplantages in Agadir is één ding mij akelig duidelijk geworden: ik ben net zo verantwoordelijk voor de schrijnende arbeidsomstandigheden van tomatenwerkers als de eigenaren van de plantages, de managers van de plukkers en de supermarkten die de tomaten hier verkopen. Zolang ik de Marokkaanse tomaten blijf kopen, zonder vragen te stellen, geef ik indirect goedkeuring aan de slechte arbeidsomstandigheden van de arbeiders. En dat is de koude werkelijkheid.

Maar wat ik dan doen om het beter te maken? Dat is een moeilijke vraag, die ik mezelf al vaak gesteld heb. Volgens mij is bewustzijn het belangrijkste. En dat krijg je als je nieuwsgierig bent en vragen stelt. Deze vier tips kunnen je op weg helpen.

Waar komen mijn tomaten vandaan? Ik denk dat het ermee begint dat je moet weten waar je boodschappen vandaan komen. Voor ik met Fairfood International in aanraking kwam wist ik niet dat de tomaten die in de winter in onze grote supermarkten liggen uit Marokko komen. Nu weet ik dat wel. Sterker nog, ik heb de vrouwen ontmoet die onze tomaten zaaien, verzorgen, plukken en verpakken. En zij hebben mij verteld hoe het er echt aan toe gaat en dat is niet best.

Ik realiseer me ook wel dat niet iedereen de kans krijgt om, net als ik, ter plaatse de arbeidsomstandigheden te onderzoeken. Maar begin eens met op de verpakking te kijken. Staat er bijvoorbeeld een fairtrade label op? Als een product geen label voor eerlijke arbeidsomstandigheden heeft, moeten er eigenlijk al alarmbellen gaan rinkelen. Op de verpakking wordt ook het land van herkomst genoemd en soms zelfs het bedrijf dat het product produceert. Vervolgens kun je het land en eventueel het bedrijf googelen. Als er iets mis is met de arbeidsomstandigheden kan het zijn dat er al eens iets over geschreven is. De zoektermen in het Engels googelen levert vaak veel meer resultaten op.

2

Wat doet mijn supermarkt? De volgende stap is om je supermarkt te vragen hoe het zit met jouw boodschappen. Je kunt bijvoorbeeld een mailtje, tweet of Facebookbericht sturen naar het bedrijf waar je boodschappen doet om te vragen waar zij hun tomaten vandaan halen. Hoeveel betalen ze ervoor. Wat is het loon van de werknemers. Hoe zit het met de arbeidsomstandigheden. Daarmee laat je weten dat je het belangrijk vindt dat jouw boodschappen onder eerlijke omstandigheden worden gemaakt. Bedrijven zijn gevoelig voor de mening van hun klanten en moeten wel actie ondernemen als steeds meer mensen vragen stellen.

Moet ik Marokkaanse tomaten boycotten? Marokkaanse tomaten boycotten lijkt een logische oplossing, maar dat is het niet per se. Als we er met z’n allen voor kiezen om geen tomaten uit die regio meer te kopen, is er een kans dat duizenden tomatenwerkers hun baan kwijtraken.

Gek genoeg is ‘boycotten’ wel het antwoord dat de plukkers zelf geven, als ik ze vraag wat wij als consument moeten doen om hun omstandigheden te verbeteren. Zij geloven dat grote Marokkaanse productiebedrijven er alles aan zullen doen om hun rijke Europese afnemers te houden. Als betere arbeidsomstandigheden een voorwaarde is, dan zullen ze die zeker doorvoeren. Helaas geldt dat niet voor kleine tomatenbedrijven.

Het is dus maar de vraag of boycotten wel echt een oplossing is. Ik denk dat het alleen werkt als supermarkten ook weten waarom we de Marokkaanse tomaten boycotten en dat ze moeten samenwerken met de lokale leveranciers en vakbonden.

Steun organisaties die verandering teweeg brengen Als laatste kun je de organisaties steunen die zich inzetten om de arbeidsomstandigheden te verbeteren. Dit klinkt nu bijna als een gesponsord reclamepraatje voor Fairfood International. Dat is het niet. Ik heb met eigen ogen gezien dat wat zij doen goed is. Fairfood en de Nederlandse vakbond FNV geven bijvoorbeeld trainingen in onderhandelingstechnieken aan de tomatenwerkers. Zo leren zij beter voor hun rechten op te komen. De lokale vakbonden hebben al bereikt dat de arbeiders niet meer in volgepropte laadbakken naar de plantages worden gereden. Bij veel plantages worden ze nu met veilige bussen opgehaald en teruggebracht naar huis.

3

Lahoucine, de secretaris generaal van de FNSA (Fédération Nationale du Secteur Agricole) wordt gesteund door Fairfood

Ook organisaties als FoodGuerrilla en de Youth Food Movement hebben regelmatig acties waarbij ze opkomen voor de rechten van arbeiders in de voedselindustrie. Hou ze in de gaten dus!

Hoe zit het met mijn andere boodschappen? Ik heb het in dit blog specifiek over tomaten. Maar natuurlijk gelden deze tips ook voor heel veel andere producten. Wat dacht je van bananen uit Midden-Amerika, cacao en koffie uit Afrika of garnalen uit Azië? Je zult je verbazen over waar je eten echt vandaan komt. En misschien zul je wel heel erg schrikken als je ontdekt onder welke omstandigheden ze geproduceerd worden. Dat is mij hier in Agadir in elk geval wel overkomen.